เภตรา…โมเดล

          ต้องยอมรับเลยครับว่าสตูลกำลังเนื้อหอม  จากการที่ยูเนสโกประกาศรับรองให้เป็นอุทยานธรณีโลก  อุปมาไปก็เหมือนมรดกโลกทางด้านธรณีนั่นเอง เป็นที่แรกของประเทศไทย   ซึ่งจะนำมาซึ่งนักท่องเที่ยวที่เขาเชื่อในการที่ยูเนสโกการันตรี   ก็จะมาตามที่ยูเนสโกแนะนำ แล้วนักท่องเที่ยวประเภทนี้จะเป็นนักท่องเที่ยวคุณภาพ  มาเพื่อดู เพื่อศึกษา ไม่ใช่นักท่องเที่ยวประเภทมากินดื่ม ถ่ายรูปไปอวดเพื่อนแค่นั้น เรียกว่าเราจะได้นักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอีกมาก
ลากูนในปราสาทหินพันยอดริชาร์ด-แบร์โร่ว...ภาพ ลากูนในปราสาทหินพันยอดริชาร์ด-แบร์โร่ว...ภาพ


สิ่งที่ชาวสตูลเจ้าของพื้นที่อุทยานธรณีโลกจะต้องเตรียมการคือ...ความพร้อม  ตอนนี้ ที่พักแถวอำเภอทุ่งหว้า ซึ่งใกล้กับถ้ำเลสเตโกดอนนั้นไม่ค่อยมี  รถยนต์สาธารณะจากอำเภอทุ่งหว้า ไปตามแหล่งท่องเที่ยวทางธรณีหรือแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆในอุทยานธรณีก็ไม่มี ตอนนี้มีรถตู้จากหาดใหญ่ไปถึงทุ่งหว้า แต่จากตัวอำเภอทุ่งหว้าจะไปที่เที่ยวอื่นๆต่อนั้น ยังไม่มี  นี่ก็เป็นความขาดที่ยังไม่ได้จัดเตรียมไว้   ได้มรดกโลกแล้ว  คนก็พร้อมมาเที่ยวแล้ว แต่พื้นที่พร้อมที่จะต้อนรับเขาหรือยัง อันนี้ต้องไปคิด   มีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยมาเล่าให้ฟังกับเบื้องหลังการได้ขึ้นทะเบียนยูเนสโกครั้งนี้หลายเรื่อง นับตั้งแต่อธิบดีทศพร  นุชอนงค์  อธิบดีกรมทรัพยากรธรณีท่านปัจจุบันที่ท่านผลักดันอุทยานธรณีสตูลนี้ตั้งแต่เริ่มตั้งไข่ ซึ่งตอนนั้นท่านยังเป็นรองอธิบดี  ร่วมกับผู้บริหารของกรมทรัพยากรธรณีทุกคน หมายมั่นปั้นมือว่าต้องเอาให้ได้ ทุ่มเทสรรพกำลัง ทุกองคาพยพที่มี จนกระทั่งประสพความสำเร็จ เรียกว่าท่านเกษียณอายุราชการไป(ในเดือนตุลาคมนี้)ได้อย่างภาคภูมิใจ
สะพานข้ามกาลเวลาเลียบเขาโต๊ะหงาย_ สะพานข้ามกาลเวลาเลียบเขาโต๊ะหงาย_


กระทรวงทรัพยาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในฐานะเจ้าสังกัดและเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง ก็กำชับให้  ทสจ.จังหวัดสตูล ตั้งแต่อดีตท่านธนิต หนูยิ้ม มาจนสำเร็จเอาในสมัยท่าน   ทสจ.พรชัย  เพชรพิมพ์พันธ์ ให้ประสานงานและให้ความร่วมมือทุกอย่าง   รวมทั้งทางผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลทุกท่านที่เกี่ยวข้องที่มุ่งมั่นทำให้เป็นภารกิจของจังหวัด  จนประสบความสำเร็จ ต่อไปก็เป็นหน้าที่ของกระทรวงท่องเที่ยวฯที่ต้องเข้ามาช่วย
มื้อกลางวันในแพกเกจทัวร์ มื้อกลางวันในแพกเกจทัวร์


  อย่างที่เรารู้กันว่า เนื้อที่กว่าสองพันตารางกิโลเมตรของอุทยานธรณีสตูลนั้น ครอบคลุมพื้นที่อุทยานแห่งชาติไปสองแห่ง คืออุทยานแห่งชาติตะรุเตาและอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา ซึ่งการเป็นอุทยานธรณีนี้จะไม่อาจลบล้างกฎหมายที่ใช้ดูแลอุยานแห่งชาติแต่อย่างใด พูดง่ายๆคือ ถึงจะเป็นอุทยานธรณีแต่ พรบ.อุทยานแห่งชาติก็ยังบังคับใช้อย่างเข้มงวดเหมือนเดิม
จุดเขตข้ามกาลเวลา จุดเขตข้ามกาลเวลา


    อุทยานแห่งชาติตะรุเตานั้นเขาอยู่ตัวในเรื่องรายได้อยู่แล้วเพราะแค่เกาะหลีเปะที่เดียวก็โกยเงินเป็นว่าเล่น   แต่อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตราที่อยู่ใกล้ๆกัน  ไม่ค่อยมีคนมาสนใจ  ทำให้หัวหน้าอุทยาน นายวิทยา  บุญชิต  ได้มีเวลามาร่วมมือในการผลักดันอุทยานธรณีสตูลเต็มที่ เพราะ เขตข้ามกาลเวลาซึ่งเป็นหนึ่งในความโดดเด่นทางธรณี อยู่ที่เขาโต๊ะหงาย ที่ตั้งของอุทยานแห่งชาตินี่เอง  ผมอธิบายนิดหนึ่งคือภูเขาลูกเดียวกันคือเขาโต๊ะหงายนี้ มีแผ่นดินสองยุคคือยุคแคมเบรียน(๕๔๒-๔๔๘ ล้านปี)หินนี้จะเก่าแก่มาก กับแผ่นดินยุคออโดรวิเชียน (ต่อจากแคมเบรียน  ๔๔๘-๔๔๔ ล้านปี) สองยุคนี้มาประกบเป็นภูเขาลูกเดียวกันเฉยเลย ซึ่งในทางธรณีมันไม่มีที่ใดหรือมีน้อยมากในโลกนี้ที่เผ่นดินสองยุคมาประกบกัน เขาจึงทำสะพานเดินเลาะเขาโต๊ะหงายไปดูตรงที่มันประกบกันนี้    แค่เราเดินข้ามแนวประกบก็เหมือนเราข้ามเวลาเป็นล้านๆปี แค่ชั่วก้าวขาเดิน
สะพานเดินเลียบเขาโต๊ะหงาย สะพานเดินเลียบเขาโต๊ะหงาย


     แม่หญิงการะเกตเธอข้ามเวลามาแค่ ๓๑๙ ปี   แต่นี่ข้ามเวลากันเป็นล้านๆปี บลั๊ฟแม่หญิงกันเห็นๆ
หาดห้าสี หาดห้าสี


  และเมื่อเดินให้สุดสะพาน แล้วจะไปเจอทางถนนที่เดินไปบนถนนที่ร่มรื่นด้วยร่มไม้  จะมีทางลงไปหาดห้าสี หาดนี้เป็นหาดสั้นๆ เป็นทรายซะครึ่งหนึ่ง   ที่เหลือเป็นหาดหินสี  ๕ สีหลักๆ คือแดง ฟ้า เหลือง ขาวและดำ สีแดงกะสีฟ้า  ลักษณะกลม มน พอต้องแสงแล้วมีประกาย  หินสีแดงและฟ้า มาจากหินสองยุคที่มาประกอบเป็นเขาโต๊ะหงายนั่นเอง  แต่อีก ๓ สี ดูไปคล้ายหินกรวด โดยเฉพาะสีดำเหมือนบนเกาะหินงามของตะรุเตา   ควรมาดูช่วงบ่ายที่แดดเข้าทางตะวันตกถึงจะสวยและสีเข้มครับ  พร้อมทั้งรอดูพระอาทิตย์ตกที่อ่าวละงูด้วยเลยยิ่งดี  หาดห้าหินสีนี้ถือว่าแปลกในบ้านเรา ไม่ค่อยเห็นที่ไหน  ใครไม่เคยไปก็ควรไปชม แต่อย่าไปหยิบหินเขากลับมาละครับ นอกจากจะทำลายคุณค่าของพื้นที่แล้ว เจ้าหน้าที่อุทยานฯตรงป้อมเก็บค่าธรรมเนียมทางเข้าเขาจะจับปรับเอาด้วย
ด่านเก็บค่าธรรมเนียมของอุทยานทางเข้าหาดห้าสี ด่านเก็บค่าธรรมเนียมของอุทยานทางเข้าหาดห้าสี


  นี่เป็นของดีบนบกที่ไปถึงอุทยานฯก็เดินเล่นได้(อุทยานฯเขามีที่กางเต็นท์  มีบ้านพัก  มีร้านอาหารบริการด้วยครับ) แต่ของดีในทะเลเขายังมีเกาะลิดีที่อยู่ใกล้ๆ เหมาเรือจากอ่าวนุ่นตรงที่ทำการอุทยานฯไปได้  ที่ไกลไปหน่อยก็คือเกาะเหลาเหลียง ในเขต จ.ตรัง แต่ที่กำลังฮิตก็คือการเที่ยวในหมู่เกาะเขาใหญ่ ใกล้บ้านบ่อเจ็ดลูก จุดขายหลักๆของที่นี่คือ ปราสาทหินพันยอด  สุสานฟอสซิล หาดหินงาม และทิวทัศน์ต่างๆ เป็นการเที่ยวแบบ one day tour นักท่องเที่ยวสามารถซื้อแพกเกจได้ที่วิสาหกิจชุมชนบ้านบ่อเจ็ดลูก  ที่ท่าเรือปากบารา และที่อ่าวนุ่นตรงที่ทำการอุทยานฯ  เสียเงินคนละ ๘๐๐ บาท เขารวมค่าเรือหัวโทง เรือแคนูเข้าลากูน  ค่าธรรมเนียมอุทยานฯ  ค่าอาหารกลางวัน  เครื่องดื่ม  ผลไม้  และไกด์ดูแล  โดยที่ทั้งสามจุดที่ขายแพกเกจ  ทางอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา ให้ชาวบ้านจัดการบริหารเอง โดยอุทยานฯคอยควบคุมห่างๆ ภายใต้ระเบียบอุทยานฯ ชาวบ้านต้องช่วยกันดูแลทรัพยากรใต้ทะเล และบนบก บนเกาะ ช่วยกันเก็บขยะ ต้องจอดเรือในจุดที่กำหนด ห้ามเรือเร็วเข้าไปโดยชาวบ้านต้องช่วยตรวจตรา   นานๆอุทยานฯก็จะแว่บไปตรวจทีหนึ่ง  เหมือนทดลองใจชาวบ้าน ปรากฏว่าได้ผลดี ชาวบ้านได้เข้ามาร่วมจัดการพื้นที่และผลประโยชน์  ซึ่งเป็นเงื่อนไขหลักของอุทยานธรณีที่ชาวบ้านต้องได้ประโยชน์    โดยไม่ขัดแย้งกับอุทยานแห่งชาติเลย   หัวหน้าวิทยา  บุญชิต นำเรื่องนี้ไปนำเสนอให้เจ้าหน้าที่จากยูเนสโกที่ลงมาประเมินให้เขาฟังว่าเกิดความสำเร็จ และชาวบ้านได้ประโยชน์และไม่ขัดแย้งกับอุทยานแห่งชาติอย่างไร แล้วให้เจ้าหน้าที่จากยูเนสโกเขาไปดูกับตา  ไปเห็นแล้วเขาก็ทึ่งมาก  เขาบอกว่า จากที่ผ่านมาไม่เคยมีที่ใดในโลกที่อุทยานธรณีไม่ขัดแย้งกับอุทยานแห่งชาติ ถึงขนาดที่ว่าเขาจะรูปแบบจัดการบริหารนี้ไปใช้กับอุทยานธรณีที่มีอุทยานแห่งชาติอยู่ในพื้นที่ด้วย  โดยเรียกว่า...เภตราโมเดล
ลานหินแตกบนเกาะหินงาม-ความโดดเด่นอีกอย่างของที่นี่_ ลานหินแตกบนเกาะหินงาม-ความโดดเด่นอีกอย่างของที่นี่_


นี่ก็เป็นความภาคภูมิใจอีก ๑ อย่าง นอกจากเรามีทรัพยากรที่ดีในพื้นที่แล้ว  เรายังมีบุคลากรดี มีชุมชนที่ดี ช่วยกันทำให้อุทยานธรณีของเราเป็นแบบอย่างในการบริหารพื้นที่ด้วย     แล้วแบบนี้จะไม่ให้ยินดีได้อย่างไรครับ รู้อย่างนี้ หาเวลาไปเที่ยวซะ สตูลแค่นี้เอง....
ภายในปราสาทกินพันยอด ภายในปราสาทกินพันยอด


................................. @ เสาร์สวัสดี-กรุงเทพธุรกิจ-๑๒ พ.ค. ๖๑@

แนะนำให้อ่านต่อ