ช้าง-วาวี…มีเรื่องสะป๊ะ

ประเทศไทยใจเดียว คมฉาน ตะวันฉาย...เรื่อง/ภาพ kokkram@hotmail.com                     ช้าง-วาวี...มีเรื่องสะป๊ะ แม้จะเคยไปดอยวาวี-ดอยช้างมาก็หลายครั้ง แต่ต้องบอกตามตรงว่าไม่เคยไปที่นี่ช่วงหน้าฝนเลย จับผลัดจับผลู ช่วงที่ทั่วประเทศกำลังอุดมไปด้วยฝน มีโอกาสขึ้นไปเยือนเชียงรายในช่วงนี้พอดี เลยมีเรื่องเล่ามากมาย ที่ได้เปิดหูเปิดตาคนเดินทางก็ว่าได้
อ่างเก็บน้ำแม่สรวย อ่างเก็บน้ำแม่สรวย


ทั้งดอยช้างและดอยวาวี เป็นชุมชนบนดอยเหมือนกัน เพียงแต่ที่ดอยช้างค่อนข้างจะอยู่กันเป็นกระจุก ในหุบแอ่งของภูเขา ส่วนดอยวาวี จะกระจายกันอยู่ทั่วไป คนของสองดอยนี้จะเป็นอาข่า กระเหรี่ยง มูเซอร์ จีนฮ่อ อยู่ปะปนกัน โดยเฉพาะแถบบ้านห้วยน้ำเย็นของดอยวาวี จะอยู่ปนกัน รวมทั้งมีคนเมืองหรือคนพื้นราบที่อื่นไปอาศัยปะปนบ้าง เพราะเป็นชุมชนที่เงียบสงบ อยู่กันด้วยความเข้าใจ ยอมรับในเชื้อชาติและวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ต่างกัน แต่พอมาอยู่รวมกันก็กลายเป็นวัฒนธรรมผสมผสาน ยอมรับซึ่งกันและกัน ถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน โชคดีสำหรับเด็กบนดอยก็คือ จะมีโรงเรียนสอนภาษาจีนสอนให้แก่เยาวชนบนดอย อันเป็นผลพวงมาจากชาวจีนที่อพยพลี้ภัยสงครามจากจีน มาตั้งชุมชนบนนี้เหมือนที่ดอยแม่สลอง จึงกลายเป็นผลดีสำหรับเด็กๆไป เพราะในยุคที่จีนมาแรง รู้ภาษาจีนย่อมได้เปรียบ
กาแฟดอยช้างที่ขึ้นชื่อ กาแฟดอยช้างที่ขึ้นชื่อ


ดอยช้าง....สำหรับคอกาแฟนั้น ที่นี่คือแหล่งผลิตกาแฟที่มีรสละมุน ในบรรยากาศบนดอยที่เย็นสบาย นั่งจิบกาแฟชิลๆ อ่านหนังสือเล่มโปรด ทอดสายตามองทิวทัศน์เบื้องหน้าเป็นระยะ ปล่อยเวลาหยุดนิ่งหรือเดินไปอย่างช้าๆ เหล่านี้คือส่วนหนึ่งของนิยาม “อารมณ์กาแฟ”ที่คอกาแฟมักพูดกัน ขึ้นไปดอยช้าง จึงมักเห็นร้านกาแฟเล็กๆ ตั้งในตำแหน่งที่เห็นทิวทัศน์ของขุนเขาและหุบห้วย แต่ในหน้าฝนแบบนี้ บรรยากาศอาจจะดูชื้นๆ พื้นแฉะๆหน่อย แต่ก็ไม่ได้ทำให้เสน่ห์ของดอยช้างลดลงแต่อย่างใด ในฤดูท่องเที่ยว คนเดินทางมักขึ้นมาที่ดอยช้าง ส่วนใหญ่ก็จะอยู่ย่านศูนย์วิจัยเกษตรที่สูงเชียงราย ของกรมวิชาการเกษตร ซึ่งหน้าที่เขาก็ทั้งส่งเสริมให้ความรู้ชาวบ้านในเรื่องการเกษตร แต่สถานีเขาปลูกดอกไม้ ปลูกเมเปิลตามแนวถนน พอเข้าช่วงมันออกดอกหรือใบเปลี่ยนสีมันจึงสวยงาม จนดอยวาวี-ดอยช้าง ต้องถูกบรรจุเข้าเป็นจุดหมายปลายทางหนึ่งของนักท่องเที่ยว บนนี้เขายังมีที่พัก มีลานกางเต็นท์ไว้ให้พักแรมกันด้วย
สถานีวิจัยเกษตรที่สูงดอยช้าง-ในช่วงฤดูฝน สถานีวิจัยเกษตรที่สูงดอยช้าง-ในช่วงฤดูฝน


ใกล้กันเป็นสถานที่ที่เรียกว่าพุทธอุทยานดอยช้าง ที่นี่เป็นเหมือนสถานปฏิบัติธรรม ร่มรื่นมาก แต่ผมชอบใจดงไผ่ ที่ดูเหมือนฉากบ้านของขงเบ้งที่เขาโงลังกั๋งในเรื่องสามก๊ก ใครดูละครสามก๊กคงพอนึกออก ตอนที่เล่าปีไปเชิญขงเบ้ง จะมีป่าไผ่แบบนั้น เพิ่งมาเห็นของจริงก็ที่นี่ ที่สำคัญ ที่นี่มีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ เป็นน้ำที่เคยใช้ในพระราชพิธีพิพัฒสัตยาพุทธมังคลาภิเษกในวโรกาสครบรอบพระชนมายุ ๖๐ พรรษาและเป็นน้ำทรงอภิเษกในวโรกาสครบรอบ ๗๒ พรรษาของรัชกาลที่ ๙ ด้วย ชาวบ้านบนนี้จึงให้ความสำคัญกับน้ำจากบ่อน้ำนี้กันมาก
บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์บนดอยช้าง บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์บนดอยช้าง


ค่ำคืนได้มีโอกาสมาแวะนอนที่บ้านห้วยไคร้ ต.วาวี เป็นบ้านดินเล็กๆ สงบร่มรื่น กลางคืนที่ฝนตก ผมนึกถึงบรรยากาศการนอนบนเถียงนาที่รายรอบด้วยทุ่งนา เสียงกบเขียดร้องระงม ไม่มีเครื่องปรับอากาศ ไม่มีเสียงรถยนต์ดัง เงียบสงบ เหมือนได้พักหู พักตา และพักใจ ใกล้ที่พักผมเป็นบ้านของศิลปินอาข่า ชื่อ “อาทู อาจอ” เป็นศิลปินแกะสลักไม้ใช้บ้านดินที่สร้างหลังเล็กๆ เป็นห้องแสดงผลงาน ผมไม่มีความรู้เรื่องศิลปะ แต่พอเห็นผลงานแล้ว ต้องบอกเลยว่า คนแบบนี้ แม้ไม่เคยร่ำเรียนศิลปะ แต่ก็เกิดมาเป็นศิลปินโดยแท้
ศิลปินอาข่าแห่งบ้านห้วยไคร-ดอยวาวี ศิลปินอาข่าแห่งบ้านห้วยไคร-ดอยวาวี


และเพิ่งรู้ว่าที่บ้านดอยวาวีนี้เป็นแหล่งผลิตไข่ออร์แกนิกแบบ ๑๐๐ % ที่ถึงแม้จะมีเอกชนมาดำเนินการให้แต่น่าเอามาเล่าให้ฟังคือที่ ต.วาวีนี้เขามี บ.ฮิลไทรบ์ออร์แกนิก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมูลนิธิการกุศลต่างประเทศ เข้ามาส่งเสริมให้ชาวบ้านเพื่อให้ลด-ละการถางป่า ใช้ที่ดินให้น้อย ลดการใช้สารเคมี โดยการให้ชาวบ้านเลี้ยงไก่ เพื่อผลิตไข่ออร์แกนิก ๑๐๐ % โดยรับชาวบ้านที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการ เขาให้แม่ไก่ ให้อาหาร(ที่ผลิตจากวัตถุดิบที่ปลอดสารพิษ)โดยไม่ต้องซื้อ ชาวบ้านแค่ลงแรงและลงทุนสถานที่ ใช้ที่ไร่เดียวก็เหลือแหล่ พอได้ผลผลิตบริษัทรวบรวมแล้วนำไปขายให้ ชาวบ้านมีหน้าที่เลี้ยงไก่ผลิตไข่อย่างเดียว จะต่างจากบริษัทเกษตรรายใหญ่ เพราะอันนี้ชาวบ้านไม่ต้องลงทุนอะไรเลยนอกจากแรงงาน มีรายได้จากการขายไข่เดือนละ ๑๒,๐๐๐-๑๕.๐๐๐ บาททุกเดือน ชาวบ้านไม่ต้องขึ้นดอยไปทำไร่ข้าวโพด ที่ไม่ต้องซื้อเมล็ดพันธุ์ ซื้อยามาพ่น ขายได้เท่าไหร่ก็ใช้ค่าปุ๋ย ค่ายาหมด ซ้ำร่างกายก็สะสมสารพิษ แผ่นดินก็ร้องไห้จากสารเคมี ไร่เดียวไม่พอก็ต้องถางป่าเพิ่ม มาแบบนี้อยู่กับบ้าน เช้าเก็บไข่ เย็นเก็บไข่ไม่ต้องไปไหน เทสโกโลตัสบอก กิจกรรมดีๆแบบนี้โลตัสขาย ขอแต่เป็นออร์แกรนิกแท้และชาวบ้านได้ประโยชน์จริงๆ เพื่อส่งเสริมชาวบ้านให้มีหลักประกันที่มั่นคง โลตัสเลยรับซื้อแล้วเอาไปกระจายสินค้าให้ในทุกสาขาของเขา เรียกว่าถ้าไปห้างนี้ถามหาไข่ออร์แกนิก ก็มั่นใจได้ว่า เป็นไข่ออร์แกนิค ๑๐๐ % จากที่บ้านห้วยน้ำเย็น ดอนวาวีแน่นอน
เกษตรกรผลิตไข่ออร์แกนิค-ชาวกระเหรี่ยงบ้านห้วยน้ำเย็น เกษตรกรผลิตไข่ออร์แกนิค-ชาวกระเหรี่ยงบ้านห้วยน้ำเย็น


ไปดอยช้าง ดอยวาวีคราวนี้ นอกจากจะได้สัมผัสบรรยากาศขุนดอยในช่วงหน้าฝนที่ชุ่มชื่นตา เรื่องราวที่ได้ประสบมาก็นับว่าชื่นในหัวใจ ที่ภาคเอกชนมาหาทางออกช่วยกัน ไม่ใช่โกยกำไรแล้วทิ้งคนรากหญ้าไปข้างหลังให้จมปลักกับหนี้สิน แม้จะเป็นการทำโดยภาคเอกชน แต่เมื่อผลประโยชน์ตกแก่ชาวบ้าน ตกแก่ชุมชน ตกแก่แผ่นดินก็นับว่าน่ายินดีและน่าส่งเสริม ไปเชียงรายหน้าฝนเที่ยวนี้ ดีต่อใจจริงๆ...... ......................................... (เสาร์สวัสดี-กรุงเทพธุรกิจ-๑๐ มิ.ย. ๖๐)

แนะนำให้อ่านต่อ