อิ่มใจ ในเขาวัง

ประเทศไทยใจเดียว คมฉาน ตะวันฉาย...เรื่อง/ภาพ www.facebook.com/tawanyimchangweb อิ่มใจ ในเขาวัง
วัดพระแก้วน้อยบนเขาวัง วัดพระแก้วน้อยบนเขาวัง


                      บ้านผมที่เพชรบุรีห่างจากตัวเมืองเพชรแค่ 11 กม. ถ้าเป็นปัจจุบัน ระยะทางแค่นี้ปั่นจักรยานเพียงอึดใจเดียว แต่ทว่าสมัยที่ผมเป็นเด็กนั้นมันช่างไกลเหลือเกิน ชายทุ่งท้ายหมู่บ้าน เมื่อเก็บเกี่ยวเสร็จก็จะเป็นสนามเด็กเล่นกลายๆ ทุ่งนาโล่งทำให้มองเห็นเขาวังอยู่ไม่ไกล มีป่าต้นตาลเป็นเหมือนฉากประกอบภาพพระราชวังบนภูเขาที่ลอยเด่น การได้ไปเที่ยวเขาวังจริงๆในแต่ละครั้ง จึงเป็นเรื่องที่ชวนตื่นเต้นมาก แม้เวลาจะล่วงเลยมานาน แต่การได้กลับไปเยือนเขาวังในแต่ละครั้งก็ยังคงความตื่นเต้นไม่ต่างจากในอดีต แต่ก่อนช่วงต้นๆปี เขาจะมีงานประจำปี คนเพชรจะเรียกว่า “งานหน้าเขาวัง” ก็คืองานออกร้านธรรมดานี่เอง เหมือนงานกาชาดของจังหวัด จัดกันตรงสนามที่เป็นที่ตั้งศาลหลักเมืองปัจจุบันนี่แหละถือเป็นงานใหญ่ (เข้าใจว่าเดี๋ยวนี้คงเป็นงานพระนครคีรีที่จัดกันนี่เอง) ช่วงงาน เขาวังจะเปิดทั้งคืน ผู้คนจะเดินเท้าขึ้นจากถนนด้านหน้า (สมัยก่อนไม่มีรถรางขึ้นอย่างปัจจุบัน) ตอนเป็นเด็กก็คงเดินแข่งกันขึ้นภูเขาอย่างสนุกสนาน แต่พอเป็นผู้ใหญ่เข้าการค่อยๆ เดินขึ้นทำให้ได้พินิจพิจารณาอะไรระหว่างทางไปเรื่อยๆ
ภาพการไปนมัสการพระพุทธบาทสระบุรี ในโบสถ์วัดสมณาราม ภาพการไปนมัสการพระพุทธบาทสระบุรี ในโบสถ์วัดสมณาราม


                    เชิงเขาวังด้านซ้ายมือของถนนที่เดินขึ้นเป็นที่ตั้งของวัดมหาสมณารามท่านผู้อ่านอย่าพลาดของดีครับ เดินเข้าไปได้เลย วัดนี้คนเมืองเพชรเรียกวัดเขาวังมาแต่ไหนแต่ไร ว่ากันว่าเป็นวัดเก่าแก่มาช้านานตั้งแต่สมัยอยุธยาโน่น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เมื่อครั้งทรงผนวช ก็เคยทรงเสด็จมาประทับที่วัดนี้มาก่อน ครั้นเมื่อทรงขึ้นครองราชย์และได้มาทรงสร้างพระนครคีรีขึ้น จึงทรงให้บูรณะวัดเขาวังนี้ขึ้นอีกครั้ง
พระประสาท  กนตสีโล  กำลังอธิบายภาพวาดในพระอุโบสถ พระประสาท กนตสีโล กำลังอธิบายภาพวาดในพระอุโบสถ


                       สิ่งปลูกสร้างในวัดนี้มีหลายอย่างที่น่าสนใจ กุฏิสงฆ์ที่มีสถาปัตย์ไทยประยุกต์ คือประยุกต์เอากลิ่นอายยุโรปที่กำลังได้รับความนิยมในสมัยนั้น เช่นสร้างเป็นอาคารสองชั้นแบบยุโรปแต่ด้านบนสร้างเป็นเรือนไทย ที่ต้องไม่พลาดคือโบสถ์หรืออุโบสถที่สร้างบนเนินชายเขา หันหน้าทางทิศตะวันออก เป็นทรงไทยก่ออิฐถือปูน มีช่อฟ้าใบระกาเป็นไม้จำหลัก หลังคาทรงจั่ว 2 ชั้นซ้อน หน้าบันประธานเป็นปูนปั้นรูปพระมหาพิชัยมงกุฎ สัญลักษณ์ รัชกาลที่ 4 ด้านหน้าจะมีโถงเล็กๆสร้างขวางอาคาร ทางการก่อสร้างอารามวิหารเขาเรียก โถงสกัด มีทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ท่านผู้อ่านไปเที่ยววัดวาก็ลองสังเกตดู ส่วนทวารบาลที่นี่วาดเป็นทวารบาลเชื้อสายจีนและไทยเชื้อชาติละบาน แต่บานหน้าต่างของโบสถ์ เทวดาไทยยึดไว้ทุกบานซ้ำถือกระจกไว้ส่องหน้าด้วย รักสวยรักงามจริง ๆ เทวดาไทย ภายในมีเสาเหลี่ยมขนาดใหญ่สีแดงทำลวดลายสีทองทำให้ภายในดูโอ่อ่า ขับเน้นพระประธานปางมารวิชัยให้ดูสง่างามมาก (แต่พระประธานองค์เดิมอยู่ติดผนังหลังพระประธานองค์ปัจจุบัน)
พระสุทธเสลเจดีย์และพระอุโบสถพระแก้วน้อยบนเขาวัง พระสุทธเสลเจดีย์และพระอุโบสถพระแก้วน้อยบนเขาวัง


                     สิ่งที่งามจนไม่อยากให้พลาดคือภาพจิตรกรรมฝาผนังที่วาดเต็มทั้งสี่ด้าน ฝีมือขรัวอินโข่ง จิตรกรดังสมัยรัชกาลที่ 4 และจิตรกรทั้งถิ่นช่วยกันวาดขึ้น ด้านตะวันออกนั้นเป็นภาพการไปบูชาพระพุทธบาท สระบุรี ที่ถือเป็นกุศลใหญ่ที่ใครต่อใครก็ต้องไปกัน ทางจะลำบากอย่างไรก็ไป เศรษฐีคหบดีมีฐานะก็ขนขบวนช้างม้า ข้าทาส บริวารเดินทางรอนแรม บ้างก็เดินทางทางเรือเพื่อไปนมัสการพระพุทธบาทให้ได้ จะเห็นว่าภาพจิตรกรรมเป็นการบันทึกเหตุการณ์บ้านเมืองในช่วงยุคสมัยอย่างหนึ่ง ทั้งยังมีภาพมหาเจดีย์ต่างๆ พระนครคีรี พระธาตุเมืองนครฯ อนันตเจดีย์ในพม่า พระปฐมเจดีย์ ฯลฯ แถวล่างวาดเป็นวิถีชีวิตคนตั้งแต่เกิด จนกระทั่งตาย ผมโชคดีที่พระประสาท กนตสีโล พระผู้ถือกุญแจดูแลพระอุโบสถมาบรรยายภาพให้ฟัง จนซาบซึ้งกับจิตรกรรมและสถาปัตยกรรมจนซาบซึ้งจึงอยากเอามาเชิญชวนท่านผู้อ่านว่าอย่าพลาดชม
พระอุโบสถวัดสมณาราม เห็นโถงสกัดอย่างชัดเจน พระอุโบสถวัดสมณาราม เห็นโถงสกัดอย่างชัดเจน


                    ท่านผู้อ่านอยากเข้าไปเที่ยวชมก็ไปได้แจ้งท่าน เดี๋ยวท่านจะมาเปิดโบสถ์ให้เข้าไปเที่ยวชม ที่ต้องล๊อคกุญแจแน่นหนาเพราะเดี๋ยวนี้ แม้กระทั่งวัดวาอารามขโมยขโจรมันก็ไม่ละเว้น ส่วนพระนครคีรีบนยอดเขาวัง เข้าใจว่าท่านผู้อ่านคงคุ้นเคยกันแล้ว ผมจึงอยากชวนท่านผู้อ่านอาศัยร่มเงาต้นลั่นทมบนเขาวัง เดินไปยังวัดพระแก้วน้อยที่อยู่บนยอดเขาอีกยอดหนึ่ง ที่สร้างขึ้นมาพร้อมพระนครคีรีเพื่อให้เป็นวัดประจำพระราชวังแบบที่กรุงเทพ วัดนี้มีพระอุโบสถหลังเล็กๆสร้างจากหินอ่อน มีหอระฆังขนาดจิ๋ว เจดีย์ด้านหลัง แต่ที่เด่นคือปรางค์แดงองค์เล็กๆ วัดนี้จะโดดเด่น เห็นสะดุดตาไม่ว่าจะมองจากทิศทางใด เห็นเขาวังก็เห็นปรางค์แดง ขณะเดียวกันก็เป็นจุดนั่งรับลมชมทัศนียภาพเมืองเพชรได้เป็นอย่างดี วัดนี้ก็เหมือนวัดพระแก้วในกรุงเทพคือ ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษาเช่นกัน ใกล้ๆ กันมีพระธาตุจอมเพชรอยู่อีกยอดเขาหนึ่ง เจดีย์นี้มีมานานก่อนการสร้างพระนครคีรีด้วย มีการบูรณะเป็นระยะๆ จนกลายเป็นเอกลักษณ์หนึ่งเมื่อพูดถึงเขาวังที่มีสิ่งปลูกสร้างทั้ง 3 ยอดเขาคือพระนครคีรี พระธาตุจอมเพชร และวัดพระแก้วน้อย
วัดพระแก้วน้อย วัดพระแก้วน้อย


                  ใครบางคนอาจจะเคยไปเขาวังหลายครั้งจนคิดว่าไปแล้วไม่รู้จะดูอะไรแล้ว ถ้าเพียงแต่ไปให้ถึงก็ดูเหมือนจะเป็นเช่นนั้น หากแต่ถ้าลองพิจารณาดูอะไรที่นั่นอย่างถี่ถ้วน ลึกซึ้ง ก็จะเห็นความมุ่งหมายซ่อนนัยยะ การสร้างไว้ให้จากบรรพบุรุษส่งต่อมาถึงรุ่นเรา เพื่อให้เราตระหนักถึงการสร้างชาติว่าไม่ได้มีมาโดยง่าย หากแต่ต้องรวมใจให้เป็นหนึ่ง เราถึงจะได้อะไรมา เพื่อให้เป็นสมบัติของลูกหลาน มาเขาวังครั้งนี้ ผมจึงรู้สึกประทับใจกว่าทุกๆครั้งที่ได้มา ไปแบ่งความประทับใจในครั้งหน้าหากได้มาเขาวังนะครับ... ................................................. @ เสาร์สวัสดี-กรุงเทพธุรกิจ- ๖ ก.ย.๕๗@
รูปปั้นทหารรักษาการขนาบหน้าต่างที่กุฏิสงฆ์ในวัดสมณาราม รูปปั้นทหารรักษาการขนาบหน้าต่างที่กุฏิสงฆ์ในวัดสมณาราม


แนะนำให้อ่านต่อ